دادگاه چند سکه را قبول میکند

دادگاه تمامی تعداد سکه هایی که در عقدنامه به عنوان مهریه تعیین شده است را به رسمیت می شناسد و بر پرداخت آن تأکید دارد، اما سقف ضمانت اجرایی کیفری (حبس) برای عدم پرداخت مهریه در قانون فعلی، ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی است. این بدان معناست که زوج برای مهریه تا این سقف، در صورت عدم پرداخت و اثبات تمکن مالی، با حکم جلب و حبس مواجه خواهد شد، در حالی که برای مهریه مازاد بر این مقدار، امکان حبس وجود ندارد. مهریه در نظام حقوقی خانواده ایران، به عنوان یک حق شرعی و قانونی برای زوجه شناخته می شود که به محض جاری شدن صیغه عقد، زن مالک آن می شود و می تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند. اما ابهامات و سوالات بسیاری پیرامون نحوه مطالبه، تعداد سکه های قابل وصول و به ویژه، سقف هایی که دادگاه برای اعمال ضمانت های اجرایی (به خصوص حبس) در نظر می گیرد، وجود دارد. این موضوع، هم برای زوجین در شرف ازدواج و هم برای افرادی که درگیر پرونده های مطالبه یا پرداخت مهریه هستند، اهمیت حیاتی دارد. این مقاله با هدف ارائه یک راهنمای جامع و به روز، به تمامی این ابهامات پاسخ می دهد تا مخاطبان بتوانند با درکی عمیق از حقوق و تعهدات خود، در مسیر قانونی صحیح گام بردارند.

مبانی حقوقی مهریه و انواع آن

مهریه، ستون فقرات نظام مالی خانواده در ایران به شمار می رود و شناخت دقیق مبانی آن، برای هر دو سوی عقد نکاح ضروری است. این بخش به بررسی ماهیت مهریه و انواع آن می پردازد.

مهریه چیست؟

مهریه، مالی است که به موجب عقد نکاح، مرد تعهد می کند در صورت مطالبه زن، آن را به وی پرداخت کند. این حق، با صرف جاری شدن صیغه عقد به زن تعلق می گیرد و او مالک بلامنازع آن می شود. قانون مدنی ایران، به صراحت در ماده ۱۰۸۲ بیان می کند: «به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی در آن داشته باشد.» این ماده قانونی، مالکیت زن بر مهریه را تأیید کرده و به او اجازه می دهد تا هر زمان که بخواهد، آن را مطالبه کرده و هر نوع تصرفی اعم از بخشش، صلح، فروش یا انتقال را در آن اعمال کند. مهریه می تواند به اشکال مختلفی نظیر پول نقد، سکه طلا، طلا و جواهرات، ملک، زمین، یا حتی آموزش یک مهارت باشد.

انواع تعهد پرداخت مهریه

تعهد پرداخت مهریه در قانون ایران به دو صورت اصلی تقسیم می شود که هر یک، شرایط و روند مطالبه و اجرای متفاوتی دارند:

مهریه عندالمطالبه

«مهریه عندالمطالبه» به این معناست که زن می تواند هر زمان که بخواهد، اعم از طول زندگی مشترک یا پس از جدایی، مهریه خود را از مرد مطالبه کند. در این نوع مهریه، اثبات تمکن مالی زوج برای مطالبه و آغاز فرآیند اجرایی، بر عهده زوجه نیست و مرد موظف به پرداخت است. پس از مطالبه، در صورت عدم پرداخت، زن می تواند از طریق قانونی اقدام به توقیف اموال یا کسر از حقوق مرد کند.

مهریه عندالاستطاعه

در «مهریه عندالاستطاعه»، مطالبه و وصول مهریه مشروط به اثبات توانایی مالی زوج برای پرداخت آن است. در این حالت، بار اثبات استطاعت مالی مرد بر دوش زوجه قرار می گیرد. این بدان معناست که اگر مرد مدعی عدم توانایی مالی باشد، زن باید مدارک و شواهدی ارائه دهد که نشان دهد مرد توانایی پرداخت مهریه را دارد. این نوع مهریه معمولاً با هدف کاهش فشار مالی بر مردان و جلوگیری از حبس آن ها طراحی شده است. نوع مهریه، تأثیر مستقیمی بر پیچیدگی و زمان بر بودن روند مطالبه و اجرای آن دارد.

سقف های اجرایی مهریه در قانون فعلی (آپدیت ۱۴۰۴)

درک سقف های اجرایی مهریه در قانون ایران، به ویژه در ارتباط با ضمانت اجرایی کیفری (حبس)، برای زوجین بسیار حیاتی است. این بخش به تفصیل این سقف ها را تشریح می کند.

سقف ۱۱۰ سکه: قاعده حاکم بر ضمانت اجرایی کیفری (حبس)

یکی از رایج ترین سوالات و ابهامات در مورد مهریه، پیرامون سقف ۱۱۰ سکه است. بر اساس ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ و ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب سال ۱۳۹۴، اگر مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، مشمول مقررات مربوط به محکومیت های مالی می شود که می تواند منجر به صدور حکم جلب و حبس برای زوج در صورت عدم پرداخت گردد.

«سقف ۱۱۰ سکه، فقط مربوط به اعمال ضمانت اجرایی کیفری (حبس) برای مرد است و به هیچ عنوان به معنای محدود شدن اصل مهریه یا عدم پذیرش مهریه بیشتر توسط دادگاه نیست. دادگاه تمامی مهریه تعیین شده در عقدنامه را قبول دارد.»

شرایط صدور حکم جلب (حبس) برای مهریه:

* مطالبه مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه: تنها برای این مقدار، امکان درخواست حکم جلب وجود دارد.
* اثبات تمکن مالی زوج: زوجه باید توانایی مالی مرد برای پرداخت مهریه را اثبات کند. در صورتی که مرد توانایی پرداخت را نداشته باشد، دادگاه حکم جلب صادر نمی کند.
* عدم پرداخت مهریه توسط زوج: پس از مطالبه و محرز شدن دین، مرد باید از پرداخت خودداری کند.
* عدم پذیرش اعسار از سوی دادگاه: اگر زوج درخواست اعسار (ناتوانی مالی) دهد و دادگاه این درخواست را بپذیرد، حکم حبس صادر نمی شود و مهریه تقسیط می گردد.

با این حال، رویه های جدید قضایی تمایل به حبس زدایی دارند و در بسیاری از موارد، حتی با وجود شرایط فوق، ابتدا تلاش بر یافتن راهکارهای جایگزین نظیر توقیف اموال یا تقسیط است تا از حبس مردان جلوگیری شود.

مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه: چگونه مطالبه و وصول می شود؟

این یک باور غلط رایج است که دادگاه مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه را قبول نمی کند. دادگاه کل مهریه توافق شده در عقدنامه را معتبر می داند و حکم به پرداخت آن صادر می کند، حتی اگر هزاران سکه باشد. تفاوت اصلی و حیاتی در این است که برای مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه، دیگر ضمانت اجرایی کیفری (حبس) اعمال نمی شود.

مسئولیت اثبات تمکن مالی برای مهریه مازاد:

برای مطالبه و وصول مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه، مسئولیت اثبات تمکن مالی زوج بر عهده زوجه است. یعنی زن باید با ارائه مدارک و شواهد قوی، به دادگاه ثابت کند که مرد توانایی مالی برای پرداخت مهریه بیشتر را دارد. این مدارک می تواند شامل لیست اموال منقول و غیرمنقول، حساب های بانکی، درآمد شغلی و سایر دارایی های مرد باشد.

روش های وصول مهریه مازاد:

* توقیف اموال: زوجه می تواند با معرفی اموال قابل توقیف (غیر از مستثنیات دین) متعلق به زوج، اقدام به توقیف آن ها برای وصول مهریه کند.
* کسر از حقوق: در صورتی که زوج کارمند باشد، امکان کسر بخشی از حقوق ماهانه وی برای پرداخت مهریه وجود دارد. (معمولاً تا یک چهارم حقوق در دوران تأهل و یک سوم پس از طلاق، تا زمانی که همسر دیگری اختیار نکرده است).

در عمل، فرآیند وصول مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه می تواند طولانی تر و پیچیده تر باشد، زیرا نیازمند تلاش بیشتر زوجه برای اثبات تمکن مالی زوج و پیگیری های حقوقی است.

طرح های جدید مهریه و شایعات (۱۴ سکه، ۵ سکه) – واقعیت ها در سال ۱۴۰۴

بازار اخبار و شایعات پیرامون تغییرات قوانین مهریه همواره داغ است. در این بخش، به وضعیت واقعی طرح های پیشنهادی و شایعات رایج در سال ۱۴۰۴ پرداخته می شود.

طرح کاهش سقف مهریه به ۱۴ سکه: وضعیت فعلی (آپدیت ۱۴۰۴)

یکی از طرح های جنجالی که طی سال های اخیر در مجلس مطرح شده، طرح کاهش سقف ضمانت اجرایی کیفری (حبس) مهریه به ۱۴ سکه است. هدف اصلی این طرح، کاهش چشمگیر آمار زندانیان مهریه و حل معضلات اجتماعی ناشی از حبس مردان بدهکار است.

آیا طرح ۱۴ سکه به قانون تبدیل شده است؟

خیر، تا زمان نگارش این مقاله در سال ۱۴۰۴، طرح ۱۴ سکه به قانون لازم الاجرا تبدیل نشده است. این طرح تنها کلیات آن در مجلس تصویب شده و برای تبدیل شدن به قانون، نیازمند تصویب نهایی در صحن علنی مجلس و تأیید شورای نگهبان است. بنابراین، در حال حاضر، همچنان قانون ۱۱۰ سکه برای ضمانت اجرایی کیفری مهریه پابرجاست.

در صورت تصویب، معنای ۱۴ سکه چیست؟

در صورت تصویب نهایی این طرح، احتمالاً معنای ۱۴ سکه، سقف جدید برای اعمال ضمانت اجرایی کیفری (حبس) خواهد بود. به این ترتیب، زوج تنها برای عدم پرداخت ۱۴ سکه اول مهریه، در صورت اثبات تمکن مالی، با حبس مواجه می شود. این به معنای حذف کامل مهریه یا کاهش اصل مهریه نیست، بلکه زوجه همچنان حق مطالبه کامل مهریه (حتی تا هر تعداد سکه توافقی) را از طریق مدنی و توقیف اموال خواهد داشت.

آیا این قانون عطف به ماسبق می شود؟

اگر طرح ۱۴ سکه تصویب شود، یکی از مهم ترین چالش ها، بحث عطف به ماسبق شدن آن است. اصولاً قوانین کیفری به نفع متهم، عطف به ماسبق می شوند. اما از آنجایی که مهریه جنبه مالی و مدنی نیز دارد، تعیین تکلیف دقیق آن نیازمند بررسی شورای نگهبان و رویه قضایی آتی خواهد بود. با این حال، احتمال زیاد می رود که جنبه حبس زدایی آن، شامل پرونده های جاری نیز بشود.

سایر شایعات و طرح ها

علاوه بر طرح ۱۴ سکه، شایعات و طرح های دیگری نیز در مورد مهریه مطرح شده که لازم است واقعیت آن ها روشن شود:

* طرح ۵ سکه: گاهی اخباری مبنی بر کاهش سقف مهریه به ۵ سکه به گوش می رسد. این نیز در حد طرح های اولیه یا پیشنهاداتی بوده و هیچ گونه وجاهت قانونی یا روند تصویبی جدی در سال ۱۴۰۴ ندارد.
* مالیات بر مهریه: شایعاتی درباره تعلق گرفتن مالیات به مهریه نیز وجود دارد. در حال حاضر، هیچ قانونی مبنی بر اخذ مالیات مستقیم از مهریه (در زمان عقد یا مطالبه) اجرا نشده است. هر آنچه مطرح می شود، بیشتر در حوزه مالیات بر نقل و انتقال دارایی هاست که در زمان اجرای مهریه ممکن است بر اموال منتقل شده، اعمال شود.
* تاثیر تغییرات احتمالی بر مهریه های قبلی: هرگونه تغییر قانونی که در آینده در مورد سقف حبس مهریه ایجاد شود، می تواند بر مهریه هایی که قبلاً تعیین شده اند، تأثیر بگذارد، به ویژه در جنبه های کیفری. اما اصل دین بودن مهریه و حق زوجه برای مطالبه آن، بعید است دستخوش تغییر اساسی شود.

خلاصه ای از واقعیت: در سال ۱۴۰۴، سقف ۱۱۰ سکه برای اعمال ضمانت اجرایی کیفری (حبس) مهریه همچنان معتبر است و طرح های ۱۴ سکه یا ۵ سکه هنوز به قانون تبدیل نشده اند.

روند مطالبه و اجرای مهریه (برای زوجه)

برای زوجه ای که قصد مطالبه مهریه خود را دارد، آگاهی از مراحل قانونی و روش های موجود، نقش تعیین کننده ای در موفقیت آمیز بودن فرآیند دارد. این بخش به تفصیل این روند را شرح می دهد.

مراحل گام به گام مطالبه مهریه

مطالبه مهریه می تواند از دو طریق اصلی پیگیری شود: اجرای ثبت یا دادگاه خانواده. انتخاب مسیر مناسب، به شرایط پرونده بستگی دارد.

گام اول: مراجعه به دفتر ثبت ازدواج (اجرای ثبت)

اگر سند ازدواج رسمی باشد، زوجه می تواند ابتدا به دفترخانه ای که عقد در آن ثبت شده یا اداره اجرای ثبت اسناد رسمی مراجعه کند.
* مزایا: این روش معمولاً سریع تر از مسیر دادگاه است و نیازی به اثبات اصل عقد نیست؛ زیرا سند رسمی خود گواه آن است. همچنین، در این مرحله زوج نمی تواند بلافاصله درخواست اعسار دهد.
* محدودیت ها: اجرای ثبت تنها برای سند رسمی کاربرد دارد و امکان رسیدگی به اختلافات پیچیده یا درخواست اعسار (در مراحل اولیه) را ندارد.
* فرآیند: زوجه با ارائه سند ازدواج، درخواست صدور اجراییه می کند. اجراییه به زوج ابلاغ شده و ۱۰ روز مهلت داده می شود تا مهریه را پرداخت کند. در صورت عدم پرداخت، زوجه می تواند اموال زوج را معرفی و درخواست توقیف کند.

گام دوم: مراجعه به دادگاه خانواده

در صورتی که سند ازدواج عادی باشد، یا زوجه مایل به توقیف اموال خاصی باشد که اجرای ثبت در مورد آن ها صلاحیت نداشته باشد (مانند مطالبات آتی)، و یا در صورت عدم موفقیت در اجرای ثبت، زوجه می تواند به دادگاه خانواده مراجعه کند.
* مدارک لازم: شناسنامه، کارت ملی، سند ازدواج (رسمی یا عادی)، در صورت وجود، مدارک اثبات تمکن مالی زوج، و هر گونه مدرکی که دین مهریه را ثابت کند.
* فرآیند رسیدگی: زوجه دادخواست مطالبه مهریه را به دادگاه خانواده ارائه می دهد. دادگاه پس از بررسی مدارک و شنیدن اظهارات طرفین، حکم به پرداخت مهریه صادر می کند. در این مرحله، زوج می تواند درخواست اعسار از پرداخت مهریه را مطرح کند که در ادامه توضیح داده می شود.

توقیف اموال زوج برای مهریه

یکی از مهم ترین ابزارهای وصول مهریه، توقیف اموال زوج است. انواع اموال قابل توقیف عبارتند از:
* اموال منقول: مانند خودرو، حساب های بانکی، سهام، و حقوق و مزایای دریافتی (کسر از حقوق).
* اموال غیرمنقول: مانند ملک، زمین، آپارتمان.
* مطالبات: هرگونه طلبی که زوج از اشخاص دیگر دارد.

مستثنیات دین:

قانون، اموالی را به عنوان «مستثنیات دین» برشمرده است که تحت هیچ شرایطی قابل توقیف برای مهریه نیستند. این موارد شامل:
* منزل مسکونی در شأن زوج (که محل سکونت وی و خانواده اش باشد).
* لوازم و اسباب ضروری زندگی.
* ابزار و وسایل کار لازم برای امرار معاش زوج (مانند تاکسی برای راننده یا وسایل پزشک).
* ودیعه اجاره منزل (در صورت نداشتن منزل مسکونی شخصی).
* مبالغی از حقوق و مزایای شغلی که برای امرار معاش ضروری است.

تشخیص شأن و ضرورت این اموال بر عهده دادگاه است و می تواند محل اختلاف باشد.

نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز

در صورتی که مهریه به صورت وجه رایج (پول نقد) تعیین شده باشد، بر اساس تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تعیین مهریه نسبت به سال اجرای عقد (یا مطالبه)، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محاسبه و پرداخت می شود. این مکانیزم، از کاهش ارزش مهریه در طول زمان جلوگیری می کند.

روند دفاع و پرداخت مهریه (برای زوج)

برای زوجی که با مطالبه مهریه مواجه شده است، شناخت راه های قانونی دفاع و امکان پرداخت اقساطی، می تواند از مشکلات جدی جلوگیری کند.

درخواست اعسار از پرداخت مهریه

«اعسار» به معنای ناتوانی مالی زوج از پرداخت یکجای مهریه است. این حق به مرد داده شده تا در صورتی که نتواند تمام مهریه را یکجا بپردازد، از دادگاه تقاضای قسط بندی آن را کند.

شرایط و مدارک لازم برای تقاضای اعسار:

زوج باید دادخواست اعسار را به دادگاه ارائه دهد و مدارک زیر را ضمیمه کند:
* لیست کامل اموال: شامل تمامی دارایی های منقول و غیرمنقول خود.
* استشهادیه شهود: معرفی حداقل دو شاهد مطلع که از وضعیت مالی زوج آگاهی کامل دارند و بر عدم توانایی او برای پرداخت یکجای مهریه شهادت دهند.
* گردش حساب بانکی: ارائه پرینت گردش حساب های بانکی برای اثبات عدم وجود مبالغ قابل توجه.
* مدارک درآمد و هزینه ها: مدارکی دال بر میزان حقوق، درآمد و هزینه های ضروری زندگی.
* عدم نقل و انتقال صوری اموال: زوج باید ثابت کند که اموال خود را به صورت صوری به نام دیگران منتقل نکرده است.

مراحل رسیدگی به دادخواست اعسار در دادگاه:

دادگاه پس از دریافت دادخواست اعسار، به آن رسیدگی می کند. جلسه رسیدگی با حضور طرفین برگزار می شود و اظهارات شهود شنیده خواهد شد. دادگاه توان مالی زوج را با دقت بررسی کرده و در صورت احراز اعسار، حکم به قسط بندی مهریه صادر می کند.

حکم تقسیط مهریه

در صورت پذیرش دادخواست اعسار، دادگاه حکم به تقسیط مهریه صادر می کند. در این حکم، میزان پیش پرداخت (پیش قسط) و تعداد و مبلغ اقساط ماهانه یا دوره ای مشخص می شود.

* نحوه تعیین اقساط: دادگاه با توجه به وضعیت مالی زوج (درآمد، هزینه ها، اموال) و همچنین شأن زوجه، میزان پیش پرداخت و اقساط را تعیین می کند. ممکن است در برخی موارد، در صورت احراز عدم توانایی کامل، حتی اقساط از دم قسط (بدون پیش پرداخت) نیز تعیین شود.
* تعدیل اقساط مهریه: اگر پس از صدور حکم تقسیط، وضعیت مالی زوج تغییر کند (بهبود یا وخامت)، هر یک از طرفین می توانند با ارائه مدارک جدید به دادگاه، درخواست «تعدیل اقساط» را مطرح کنند. دادگاه مجدداً شرایط را بررسی کرده و ممکن است میزان اقساط را افزایش یا کاهش دهد. این حق، هم برای زوج و هم برای زوجه محفوظ است.

نکات تکمیلی، ابهامات رایج و توصیه های حقوقی

در ادامه، به برخی نکات مهم و ابهامات رایج در پرونده های مهریه پرداخته می شود که آگاهی از آن ها می تواند به تصمیم گیری های بهتر کمک کند.

مهریه در انواع طلاق

نحوه پرداخت مهریه می تواند تحت تأثیر نوع طلاق باشد:
* طلاق توافقی: در این نوع طلاق، زوجین درباره تمامی مسائل از جمله مهریه، توافق می کنند. این توافق می تواند شامل بخشش کامل، بخشش بخشی از مهریه یا تعیین نحوه پرداخت آن باشد. دادگاه این توافق را تأیید می کند.
* طلاق از طرف زن: اگر زن به دلیل عسر و حرج یا عدم تمکین مرد، درخواست طلاق دهد، مهریه حق اوست و مرد ملزم به پرداخت آن است. زن می تواند از حق حبس نیز استفاده کند.
* طلاق از طرف مرد: در صورتی که مرد درخواست طلاق دهد، موظف است تمام مهریه زن را به طور کامل پرداخت کند. البته مرد می تواند تقاضای اعسار و تقسیط مهریه را مطرح کند.

مهریه و حق حبس

«حق حبس» در مهریه، حقی است که قانون مدنی در ماده ۱۰۸۵ برای زوجه باکره پیش بینی کرده است. بر این اساس، اگر زن باکره باشد، می تواند تا زمانی که تمام مهریه خود را دریافت نکرده، از ایفای وظایف زناشویی (تمکین خاص) خودداری کند و این عدم تمکین، ناشزه محسوب نمی شود.
* شرایط اعمال حق حبس: زوجه باید باکره باشد و مهریه او عندالمطالبه باشد.
* تأثیر پیش پرداخت: با پرداخت پیش پرداخت مهریه (حتی یک سکه)، حق حبس زوجه ساقط می شود و او موظف به تمکین خواهد بود.

فوت زوج و مهریه

در صورت فوت زوج، مهریه زوجه از بین نمی رود. مهریه به عنوان یک دین ممتاز بر ذمه مرد، از ترکه (اموال باقی مانده) متوفی قابل مطالبه است. زن در این حالت، یکی از طلبکاران متوفی محسوب شده و می تواند با مراجعه به شورای حل اختلاف یا دادگاه، مهریه خود را از اموال باقیمانده همسرش مطالبه کند. حتی اگر متوفی فرزند داشته باشد، مهریه زن قبل از تقسیم ارث، از اموال او پرداخت می شود.

نقش وکیل متخصص خانواده

پرونده های مهریه به دلیل جنبه های حقوقی و عاطفی پیچیده، نیازمند آگاهی و تخصص فراوان هستند. یک وکیل متخصص خانواده می تواند نقش بسیار مهمی ایفا کند:
* برای زوجه: کمک به جمع آوری مدارک، تنظیم دادخواست، شناسایی و توقیف اموال زوج، پیگیری مراحل اجرایی، و دفاع در برابر درخواست اعسار زوج.
* برای زوج: کمک به تنظیم دادخواست اعسار، ارائه مدارک اثبات عدم تمکن مالی، دفاع در برابر ادعاهای زوجه، و پیگیری درخواست تعدیل اقساط.
وکیل متخصص می تواند با ارائه مشاوره دقیق و راهنمایی گام به گام، از سردرگمی موکل جلوگیری کرده و بهترین راهکار قانونی را برای حصول نتیجه مطلوب ارائه دهد.

پاسخ به ابهامات رایج

برخی ابهامات رایج در مورد مهریه، نیاز به شفاف سازی دارند:

* آیا مهریه در صورت خیانت زن یا مرد از بین می رود؟
خیر. خیانت (چه از سوی زن و چه از سوی مرد) به هیچ وجه باعث ساقط شدن حق مهریه نمی شود. مهریه یک حق مالی است که به محض عقد به زن تعلق می گیرد و تنها با توافق طرفین، بخشش از سوی زن یا طلاق خلع (که در آن زن بخشی از مهریه را می بخشد) از بین می رود.

* آیا ازدواج مجدد زن بر مهریه قبلی تأثیر دارد؟
خیر. ازدواج مجدد زن پس از طلاق، هیچ تأثیری بر حق او برای دریافت مهریه از همسر سابقش ندارد. او همچنان می تواند مهریه خود را مطالبه کند.

* آیا مهریه برای زنانی که شاغل هستند متفاوت است؟
خیر. شاغل بودن یا نبودن زن، تأثیری بر اصل حق مهریه ندارد. با این حال، در تعیین میزان نفقه یا اجرت المثل، ممکن است شرایط اشتغال زن مورد توجه قرار گیرد، اما مهریه مستقل از این مسائل است.

* آیا امکان بخشش مهریه و بازگشت از آن وجود دارد؟
بله، زن مالک مهریه است و می تواند آن را ببخشد. اما نحوه بخشش بسیار مهم است. اگر زن مهریه را در قالب «ابراء» ببخشد، دیگر امکان رجوع از آن وجود ندارد. اما اگر در قالب «هبه» (هدیه) ببخشد، تحت شرایطی (تا زمانی که دین پرداخت نشده یا مالی منتقل نشده باشد)، می تواند از بخشش خود رجوع کند. مشورت با وکیل در این خصوص ضروری است.

جمع بندی

مهریه، ستون فقرات نظام حقوقی خانواده در ایران است که نقش مهمی در تأمین مالی و پشتوانه زندگی زوجه ایفا می کند. درک صحیح قوانین مربوط به مهریه، به ویژه در مورد تعداد سکه هایی که دادگاه برای مطالبه و اجرای آن قبول می کند، برای تمامی افراد درگیر در این موضوع، از اهمیت بالایی برخوردار است. همانطور که در این مقاله به تفصیل شرح داده شد، دادگاه تمامی مهریه تعیین شده در عقدنامه را معتبر می شناسد و بر پرداخت آن تأکید دارد. با این حال، سقف ضمانت اجرایی کیفری (حبس) برای عدم پرداخت مهریه، ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی است. این بدان معناست که زوج برای مهریه تا این سقف، در صورت عدم پرداخت و اثبات تمکن مالی، با حکم جلب و حبس مواجه خواهد شد، در حالی که برای مهریه مازاد بر این مقدار، امکان حبس وجود ندارد و وصول آن صرفاً از طریق توقیف اموال یا کسر از حقوق صورت می گیرد و نیازمند اثبات تمکن مالی زوج از سوی زوجه است.

طرح های پیشنهادی مانند کاهش سقف حبس به ۱۴ سکه، در حال حاضر تنها در حد یک طرح در مجلس هستند و هنوز به قانون لازم الاجرا تبدیل نشده اند، بنابراین قانون ۱۱۰ سکه همچنان پابرجاست. همچنین، حق اعسار و تقسیط مهریه برای مردان در صورت عدم توانایی پرداخت یکجا، یک مکانیسم حمایتی مهم است که توسط دادگاه بررسی و اعمال می شود. آگاهی از تمامی این جوانب حقوقی، از جمله روش های مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت و دادگاه خانواده، توقیف اموال و مستثنیات دین، و نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز، برای زوجین حیاتی است. در این مسیر پیچیده، مشاوره با وکیل متخصص خانواده می تواند به شفاف سازی ابهامات، انتخاب بهترین مسیر قانونی و دفاع مؤثر از حقوق هر یک از طرفین کمک شایانی کند. تصمیم گیری آگاهانه و مسئولانه، از تعیین مهریه در آغاز زندگی مشترک گرفته تا مراحل مطالبه یا پرداخت آن در صورت بروز اختلاف، می تواند از بروز مشکلات جدی تر و سردرگمی های طولانی مدت جلوگیری نماید و به پایداری خانواده کمک کند.