مجله عمومی

همه‌ معلمان ما – کندوج

1. با این حال قابل احترام هستند و کارشان سخت است. اما اگر مردم عطش علم داشته باشند، معلم، چه مرد باشد و چه حتی دیگران، می تواند به او بیاموزد. اگر حاضر به یادگیری باشد، از در و دیوار این دنیا می آموزد. اگر عطش دانش، اشتیاق به دانش و تشنگی دانش وجود دارد، معلمان زیادی هستند که می توانند با یک فرد صحبت کنند و به او آموزش دهند. اگر بخواهد یاد بگیرد، حتی یک مورچه هم می تواند درس بزرگی به او بدهد. همانطور که تیمورلنگ آموخت.
در تاریخ می خوانیم:
«تیم لانگ که پس از یک نبرد بزرگ در بیابان سرگردان بود، برای فرار از دشمن به خرابه ها پناه برد. در حالی که در گوشه ای از دیوار ویران استراحت می کرد، مورچه ای را دید که سعی می کرد از دیواری بالا برود که دانه گندمی در دهانش بود. اما دانه گندم از مورچه سنگین تر بود و هر بار دانه از دهانش می افتاد. اما هر بار که مورچه پایین می آمد، دانه را برداشت و دوباره تلاش کرد. این اتفاق ده ها بار رخ داد و مورچه در نهایت موفق شد گندم را لانه کند. در همین حال ژنرال پیروز پس از دیدن تصمیم شکست ناپذیر مورچه با خود گفت: «تو کمتر از مورچه نیستی»! «بنابراین تا رسیدن به هدفش تسلیم نشد و شش سال تمام با رقبای خود جنگید و چنان جنگید که توانست همه آنها را در هم بکوبد و کنترل ماوراءالنهر را به دست گیرد.

فرقی نمی کند داستان تاریخی باشد یا نه. این داستانی است که به همه یادآوری می کند: اگر می خواهید بدانید، می توانید از یک مورچه یاد بگیرید.

به قول مولانا:
درد هر جا که هست، داروها می روند
بیچاره نوا هرجا بره

هر جا که مشکل پیش می‌آید، پاسخ همانجا می‌آید
هر کجا کشتی باشد، آب جاری است

آب جو تشنه بگیرید
آب را بالا و پایین بجوشانید

«طبیعت»، «تاریخ» و «تجربه» سه معلم بزرگ انسان هستند. هر سه معلم تدریس خود را به شکل دیگری ارائه نمی کنند، بلکه بر اساس پیشنهادات دستوری هستند. اما با این معلمان چه کنیم؟ ما «طبیعت» را زیر پا می گذاریم و غارت می کنیم. از مطالعه «تاریخ» جز نفرت و دشمنی یا تکبر و تکبر چیزی به دست نمی آوریم و در نهایت از همه تجربیات بشری و حتی تجربه خودمان چشم پوشی می کنیم.

2. معلم زیاد است، شاگرد کیست؟
امروزه معلمان مولانا بهتر از هرکس دیگری می‌فهمند، آنچه کلاس درس و روند تدریس و یادگیری را آرام می‌کند، نداشتن شور و شوق و کاهش روند دانش‌آموزی و کمبود عطش است. آنها کسانی هستند که بیش از هرکس دیگری با ذهنیت مضحک اکثر حاضران در کلاس مواجه می شوند. دلهای سردی که از علم و دانش می گریزند، علم آنها را تلخ می کند و کاری از دستشان بر نمی آید.
ما کمتر به این فکر کرده ایم که چرا علاقه به یادگیری و علاقه به یادگیری اینقدر نگران کننده است. و علت یا علل آن چیست؟
علت روند بسیار نابهنجار فعلی به طور کلی سازمان رسمی آموزش و پرورش (مدارس، دانشگاه ها و ساختارهای مرتبط) شناخته می شود. البته بخش بزرگی از مسئولیت بر عهده نهادهای عمومی و دولتی است، اما آیا نقش نهاد خانواده را در عقیم سازی ذهنیت کودکان در نظر گرفته ایم؟

چگونه معلمان می توانند فر را گرم کنند در حالی که مشتری آنها چیزی از آنها نمی خواهد؟ چگونه می تواند با ذهن عقیمی که نه تنها مشتاق دانستن بلکه مشتاق یادگیری است ارتباط برقرار کند؟ اینجاست که نقش خانواده ها مشخص می شود. آیا خانواده ها فرزندان خود را با اشتیاق برای علم آموزی و با روحیه اشتیاق به کلاس درس می فرستند؟ آیا خاک ذهن آنها آماده کاشت بذر علم و دانش است؟ نگرش دانش آموزان نسبت به دانش چگونه است و این نگرش را از کجا و از چه کسی گرفته اند؟

وقتی خانواده ها مثل آتشکده های سرد و گرم هستند و مشعل هیچ کتابی در آنها روشن نمی شود، وقتی بچه ها هرگز پدر و مادرشان را نخوانده اند و وقتی بچه ها هیچ وقت در گفتگوهای خانوادگی درباره علم و علم نبوده اند و بالاخره وقتی علم، دانش است. و دانش در خانواده ها محترم شمرده نشده است، پس چرا باید از دانش آموزان (به عنوان محصول چنین باغ های سترون) انتظار داشته باشیم که روزنه ای درونی به دانش و اشتیاق سوزان به علم داشته باشند؟ گاهی اوقات اوضاع نگران‌کننده‌تر می‌شود و آن‌وقت است که خانواده‌ها روحیه بازجویی کودک را سرکوب می‌کنند و میل به شناختن آنها را از بین می‌برند.

به مقاومت دانش آموزان در برابر یادگیری فکر کنید. و به این سؤال که چرا علم و علم در این کشور تقریباً بی ارزش شده است؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا